Stjörnuver er sýndarheimur þar sem áhorfendur sitja inni í kúlulaga hvelfingu og sérstakt sýningartæki varpar mynd af stjörnuhimninum á veggi hennar. Í stjörnuverinu fræðast áhorfendur um stjörnur, reikistjörnur, tunglið og önnur fyrirbæri alheimsins. Í einu vetfangi má fljúga hjá tunglinu, elta geimkönnunarför á milli reikistjarna, sjá skýjabelti Júpíters eða hringa Satúrnusar. Jörðina má skoða frá ýmsum sjónarhornum í sólkerfinu eða sjá hvar sólin á heima í vetrarbrautinni. Í  raun má ferðast um stóran hluta hins sýnilega alheim og fræðast um ótalmargt fleira sem fyrir augu ber.

Hvers vegna ættu kennarar að fara með börnin í stjörnuver?

Börn frá leikskólaaldri uppgötva stjörnurnar og spyrja spurninga. Í stjörnuverinu gefst þeim sem fullorðnum einstakt tækifæri til þess að kynnast stjörnunum á léttan og eftirminnilegan hátt. Stjörnufræði er einstæð að því leyti að þekking á henni nær til margra þátta í tilveru okkar. Þar má nefna tímatal, stærðfræði, bókmenntir og listir, heimsfræði, eðlisfræði, líf- og efnafræði. Stjörnufræði rekur rætur til upphafs siðmenningar og er elsta vísindagreinin. Á okkar tímum er um að ræða sannkallaða gullöld þessara fræða þar sem margar athyglisverðar uppgötvanir eru gerðar í sífellu.
 
Það reynist engu síður stundum erfitt að miðla einföldum grunnatriðum eins og hvernig þekkja megi helstu kennileiti stjörnuhiminsins. Hérlendis spilar veðrið oft inn í ef skoða á himininn og hvað yngri börn varðar eru kvöldin óhentugur tími. Í Stjörnuverinu sést stjörnuhiminninn án nokkurrar ljósmengunar. Þar lærist að þekkja björt stjörnumerki, heiti stjarna og heyra sögur tengdar þeim. Fjallað er um göngu stjarna, tungls og sólar yfir himinhvelfinguna, hvers vegna tunglið er mismunandi lagað (kvartilskipti) og hver er ástæðan fyrir árstíðum. Þá fræðast börnin um sólkerfið og reikistjörnurnar.

Hverjum öðrum hentar að heimsækja stjörnuver?

Allir geta komið í stjörnuver og erindi eru miðuð við ólíka aldurshópa, allt frá eldri leikskólabörnum upp í fullorðna gesti og raunar alla sem vilja fræðast um stjörnurnar. Fjölskyldur, vinnustaðahópar og önnur félagasamtök geta heimsótt stjörnuverið sér til gagns eða gamans og einnig nýtist það til námskeiða í stjörnuskoðun. Talsverð reynsla er af færanlegum stjörnuverum erlendis og þykir sýnt að heimsókn í þau opnar augu margra gesta fyrir náttúrunni. Þær hafa örvandi áhrif á hugarflug barna og gefa jákvæða sýn á raunvísindi.

Um stjörnuverið

Stjörnuverið er flytjanlegt og hannað til þess að setja upp í leikfimisölum, mötuneytum eða kennslustofum. Um er að ræða tjaldhvelfingu sem haldið er uppi með öflugum loftblæstri og því er loftræsting góð. Er hvelfingin hönnuð þannig að auðveldlega má rýma hana á örfáum sekúndum ef eitthvað óvænt kemur upp.
 
Þvermál hvelfingarinnar er 4,2 m og hæð hennar er 3,2 m. Grunnflöturinn er því nærri 17 m². Í stjörnuverinu geta 26 manns setið ásamt fyrirlesara en mun fleiri börn. Inni í hvelfingunni situr fólk á púðum á gólfinu en venjulega er mælt með að leggjast á gólfið enda fer mun betur um það þannig. Fatlaðir geta einnig heimsótt stjörnuverið en þá er þeim skotið inn á undan öðrum. Inni í stjörnuverinu er sýningartæki sem sýnir hvernig næturhiminninn blasir við – hvaðan sem er – frá miðbaugi til heimskauta.

Eftirfarandi hópar eru lýsandi dæmi um hverjir geta átt erindi í stjörnuver, sér til gagns og gamans. Einnig er það nýtt til námskeiða í stjörnuskoðun.

• Nemendur grunnskóla og menntaskóla
• Eldri borgarar
• Ferðamenn
• Skátar
• Fjölskyldur og unglingar
• Félagasamtök og vinnstaðahópar
• Fjölmiðlar

Jafnframt geta ýmis tækifæri verið tilefni til þess að fá það í heimsókn:

• Starfsdagar í skólum og ýmisleg námskeið